"آب سخت عامل بروز يا تشديد مشكلات پوستي "
بسياري از افرادي كه پوست خشك دارند ممكن است بگويند از خشكي بيش از حد پوستهايشان خسته شده اند و تقريبا همه كرم ها، لوسيون ها و مرطوب كننده هاي موجود در سطح ماركت را مصرف نموده اند اما هنوز مشكل خشكي پوست شان پابرجاست!
خيلي از اين افراد فكر ميكنند كه اين خشكي پوست غير قابل تغيير و درمان و بخشي از رفتار بيولوژيك بدن شان است.
اين افراد و حتي شايد برخي از كارشناسان هرگز به فكر يك فاكتور تاثير گذار ،اما ساده محيطي همانند آب مصرفي نباشند ، آبي كه با آن حمام مي كنند ، ظروف و لباسشان را مي شويند و از آن مي نوشند مي تواند مشكلاتي را براي پوست ايجاد نمايد.
آب سخت مي تواند براي پوستهاي خشك مضر باشد، و اين در حاليست كه شايد بسياري از مردم حتي ندانند آب سخت چيست. برخي ممكن است نام آن را شنيده باشند و بعضي نيز بدانند كه چيست اما هرگز فرصت ننموده باشند تا در مورد سختي آب مصرفي شان تحقيق نمايند.
معمولا آب از نظر ميزان مواد زير مورد بررسي قرار مي گيرد :
* Alkalinity
* Chlorine
* Hardness
* pH
* Peroxide
* Iron & Copper
* Nitrate & Nitrite
* Heavy metals
* Inorganic chemicals
* Organic chemicals
آب سخت آبی است که حاوی نمکهای معدنی از قبیل ترکیبات بیکربنات، یونهای کلسیم، منیزیم و غیرهاست.
آب سخت آبي است با اسيديته قليايي كه حاوي مقادير بالايي از يونهاي آهن ، منيزيم و كلسيم مي باشد.در تعريف آب سخت آمده است :
سختی بطور عمده بر اساس دو فلز کلسیم و منیزیم سنجیده میشود. بطور کلی عوامل سختی کاتیونها میباشند. یونهایی مثل آلومینیم، آهن، منگنز و روی در سختی آب شرکت میکنند ولی کلسیم و منیزیم به مقدار زیاد وجود دارد و کاتیونهای دیگر یا وجود ندارند یا به مقدار خیلی کم هستند. سختی کل (TH) مجموع مقدار کلسیم (Ca) و منیزیم (Mg) میباشد. سختی دائم یا سختی غیرکربناتی (Noncarbonated Hardness) شامل سختی بدون نمکهای بی کربناتی (مانند کلرید، سولفات و غیره) میباشد. سختی موقت یا سختی کربناتی (carbonated Hardness) شامل بی کربنات کلسیم و منیزیم است و از تفاوت سختی کل (TH) و سختی دائم بدست میآید.
طبقه بندي آب از نظر سختی ( ارائه شده توسط موسسه کیفیت آب آمریکا )
نرم 1 = تا ppm 17.1
اندکی سخت 17.1 = تا ppm 60
متوسط سخت60 = تا ppm 120
سخت 120 = تا ppm 180
خیلی سخت = بیش از ppm180
توجه : منظور از ppm (پارت در میلیون) عبارت است از یک میلی گرم کربنات کلسیم در یک لیتر آب .
در اين بين نكته حائز اهميت ديگري نيز وجود دارد و آنهم مسئله pH است ، آب معمولا بايد داراي pH خنثي يعني در حدود ٧ باشد ، اين در حاليست pH طبيعي بدن در سطح سلولي نيز در حدود ٧.٣ مي باشد. بياد داشته باشيم آب يك حلال عمومي است و وقتي اين املاح وارد آب مصرفي ما ميشود، آن را سخت نموده و شرايط را براي ورود هر ماده ديگري مثل: شويندهاي صابوني ، غير صابوني يا هر چيز ديگري كه مي توانسته در آب حل گردد و آب حلال آن باشد را سخت مي نمايد . در اين شرايط است كه شاهد افزايش رونشست مواد صابون ، آهن ... بر روي شيرآلات ، سينك ظرفشويي ... هستيم ، صابون كف كمتري مي نمايد و سخت تر از روي مو و پوست شسته ميشود. اينها نشانه هاي ظاهري و عيان آب سخت است . البته بهترين كار براي تشخيص سختي و شدت آن انجام تست سختي سنجي آب است.
همانگونه كه گفته شد، وقتي انحلال مواد بواسطه حضور املاح در آب سخت با مشكل مواجه مي گردد ما شاهد رونشست مواد صابوني يا شوينده ها بر روي اجسام يا حتي پوست و مو خواهيم بود . توجه فرماييد همراه با شستشوي البسه با اين آب سخت ، مواد سورفكتانتي كه براي پاكيزه نمودن و شستشو بكار رفته اند بخوبي از لباس برداشته نمي شوند و در بافت البسه باقي مي مانند و در نتيجه به صورت مضاعفي مي توانند سبب بروز التهاب در پوست و يا افزايش تظاهرات و شدت آن گردند .
به علاوه ، در شرايط استفاده از آب سخت در حمام با مشكل كف مواجه هستيم لذا ممكن است از صابون يا شامپوي بيشتري براي ايجاد كف استفاده نماييم و در زمان شستشو تركيب املاح موجود در آب سخت به همراه تركيبات موجود در فرمولاسيونشوينده نيز مي توانند بر عليه پوست ما وارد عمل شوند و در مجموع موجب بروز آسيب در پوست و مو گردند .
باقي مانده مواد صابوني يا سورفكتانتها منافذ پوست را مي بندند ، مولكولهاي سورفكتانتي و صابوني كه در استراتوم كورنئوم (لايه شاخي) باقي مي مانند به داخل ليپيد لاملار استراتوم كورنئوم ( لايه هاي چربي )راه مي يابد.
سورفكتانتهاي نفوذ كرده اين ساختار منظم ليپيدي را بر هم زده و سبب تخريب دامنه دار سد دفاعي پوست مي گردند.
در نتيجه تخريب اين سد ، التهاب و استرس اكسيداتيو رخ مي دهد كه مي توان سبب بروز خارش ، سرخي و قرمزي ، خشكي پوست، احساسي نامطلوب و تحريك پوست شود.
اين اتفاق بخصوص در ناحيه پوست صورت مكاني كه ضخامت آن كم است بيشتر رخ مي دهد ولي در نقاط ديگري از بدن نيز شاهد بروز چنين مشكي هستيم.
خشكي پوست شايد بارزترين مشكل ايجادي آب سخت بر روي پوست باشد ، و باقي ماندن اين مواد بر روي پوست مانع از جذب رطوبت مي گردد.
حال اگر فردي زمينه هاي ايجاد درماتيت را در پوست خود داشته باشد و از آب سخت نيز براي شستشو استفاده نمايد احتمال بروز و شدت تظاهرات درماتيت و التهابات پوستي افزايش مي يابد.
نتایج حاصل از یک پژوهش در تاريخ ٢٥ .٩. ٢٠١٧ توسط محققين King’s College London و the University of Sheffield به صورت مقاله ايي تحت عنوان
The hard truth about eczema:
it's something in the water
منتشر شد . در اين مقاله مي بينيم ، که آب سخت می تواند به سد دفاعي پوست skin barrier ، که از پوست در برابر عوامل محيطي و اگزوژن مانند باکتری ها و اشعه هاي ماوراء بنفش و آلودگي هوا محافظت می کند، آسیب رسانده و در نتيجه منجر به ابتلا به اگزما شود.
در اين مقاله عنوان شد pH پوست معمولا اسیدی است، اما آب سخت دارای خاصیت قلیایی بالای است که می تواند pH سطح پوست را افزایش دهد.
آب سخت حاوی میزان بالای یون های کلسیم و منیزیم است که با سورفاکتانت هایي مانند سديم لوريل سولفات (SLS) و سديم لوریل اتر ( لورت )سولفات (SLES) تركيب و مخلوط شده و به عنوان مواد شوینده و یا مواد خیس کننده عمل می کنند و باعث می شود آنها غیر قابل حل شوند، بدین ترتیب آنها بر روی پوست رسوب می کنند.
تغییر وضعیت پوست به سوی pH قلیایی موجب بروز اختلال در عملکرد طبیعی پوست به عنوان یک سد دفاعي فیزیکی می شود و آن را مستعد تجمع انواع باکتری های پاتوژني مي نمايد که می توانند براي پوست مضر باشند.
Dr Simon Danby سرپرست تیم تحقیق دانشگاه شفيلد ، می گوید: آب سخت با آسيب به اين سد دفاعي مي تواند در بروز اكزما نقش داشته باشد.
بيماران مبتلا به اكزما بيش از ديگران ( افراد داراي پوست سالم) به آب سخت حساس هستند. اين افزايش حساسيت با يك استعداد ژنتيكي در ايجاد نقص در سد دفاعي پوست ناشي از موتاسيون در ژن های کدگذاری کننده filaggrin مرتبط است . فیلاگرین یک پروتئین غنی از اسید امینه هیستدین بزرگی است که در مجاورت لایه تازه تشکیل شده کورنئوسیت بالای لایه گرانولار پوست قرار گرفته است. مي دانيم فاكتو رطوبت دهنده طبيعي پوست يا NMF از هیدرولیز فیلاگرین در کورنئوسیتها حاصل شده و ترکیبی با وزن مولکولی پائین ، محلول در آب ، هیگروسکوپیک است که توان دریافت ، نگهداری و آزاد سازی رطوبت را دارد.
همچنين مي دانيم مقادیر پائین NMF سبب بروز نقصان در عملکرد سد دفاعی پوست گردد.
مطالعات نشان داده است بالغ بر نیمی از افراد مبتلا به اگزما حامل ژن filaggrin هستند.
مطالعه جدید نشان می دهد مکانیسمی که از طریق آن یون های کلسیم و منیزیم در آب های سخت، سورفکتانت ها و فیلاگرین ارتباط برقرار می کنند و به سد دفاعي پوست آسیب می رسانند، می توانند در ابتلا به اكزما نقش داشته باشند.
اكزما (Eczema) واژه ای کلی و عمومی است که به هرگونه التهاب سطحی پوست اتلاق می شود و با علائم اولیه ی قرمزی، خارش، پاپول و وزیکول، زخم و ضخیم شدن سطح پوست و گاهی اوقات تیره تر شدن آن همراه است. اكزما انواع مختلفی دارد ولی در اکثر موارد، هنگامی که سخن از اكزما میشود، منظور شایعترین نوع آن یعنی التهاب پوستی (درماتیت) آتوپیک (atopic dermatitis) است.
دكتر محمد بقايي
داروساز و پژوهشگر كازمتيك
آذرماه نود و شش
+ نوشته شده در جمعه هفدهم آذر ۱۳۹۶ ساعت 19:13 توسط دکتر محمد بقایی
|